
Ở Việt Nam mật ong dú còn là thứ nhiều người chưa nghe tới. Nhưng nghề nuôi ong không ngòi đốt đã có lịch sử dài ở nhiều nơi khác, và bối cảnh đó giải thích khá nhiều về giá cả và hướng đi của thị trường trong nước.
Người Maya nuôi ong không ngòi đốt từ trước khi có ghi chép hiện đại, và nghề này vẫn tồn tại ở Mexico và Brazil tới nay. Ở Brazil, mật ong không ngòi đốt được xem là đặc sản vùng, có tên gọi theo từng loài và bán ở phân khúc giá cao.
Ở Malaysia, mật ong dú được gọi là kelulut và đã trở thành một ngành với trại quy mô lớn, hệ thống phân phối và sản phẩm chế biến đi kèm. Đây là mô hình gần Việt Nam nhất về khí hậu và loài ong, nên cũng là nơi đáng nhìn để hình dung thị trường trong nước có thể đi tới đâu.
Ở Úc, nuôi ong không ngòi đốt gắn nhiều với bảo tồn và thụ phấn cây bản địa hơn là sản lượng mật. Sản lượng ở đó thấp hơn vùng nhiệt đới do khí hậu, và mật thường được xem như sản phẩm phụ.
Thứ nhất, giá cao không phải chuyện riêng của thị trường trong nước — ở đâu loại mật này cũng đắt vì sản lượng thấp. Thứ hai, ở những nơi đã phát triển, thứ phân biệt sản phẩm tốt là truy xuất nguồn gốc và kiểm nghiệm, không phải lời quảng cáo về công dụng.
Nghề còn mới, phần lớn sản lượng từ trại nhỏ, và chuẩn hoá còn đang hình thành. Đó vừa là điểm yếu — dễ có hàng trôi nổi — vừa là cơ hội cho các trại làm bài bản từ đầu.
Không có lý do để cho là vậy. Điều đáng quan tâm vẫn là vùng nuôi và cách bảo quản, không phải quốc gia.
Hàng không có nhãn phụ tiếng Việt nghĩa là không có ai ở Việt Nam chịu trách nhiệm. Với thực phẩm thì đó là rủi ro không đáng.
Đang ở giai đoạn đầu. Rào cản chính không phải chất lượng mà là sản lượng ổn định và hồ sơ truy xuất.
Người bán hay dùng chữ mật rừng cho mọi loại mật hiếm. Phân biệt hai khái niệm để không trả tiền nhầm.
Không cần viện tới công dụng để giải thích giá. Chỉ cần nhìn sản lượng của một đàn trong một năm.
Không phải mật ong dú nào cũng giống nhau. Vài loài phổ biến, đặc điểm mật của từng loài và cách người bán phân biệt.
Đường, nước, enzyme và nhóm hợp chất từ nhựa cây. Giải thích từng thành phần và ý nghĩa thực tế của chúng.
Giới thiệu ngắn gọn cho người lần đầu nghe tới: con ong, cách làm mật, và ba điểm khiến loại mật này đứng riêng một nhóm.
Dòng mật ong dú cao cấp của vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh. Nguyên chất tuyệt đối, đóng chai theo lô, truy được về từng đàn nuôi.