Nghề nuôi ong dú ở Việt Nam đang ở đâu

So với Malaysia hay Brazil, nghề nuôi ong dú ở Việt Nam mới ở giai đoạn đầu. Điều đó vừa là điểm yếu vừa là cơ hội.

Điểm mạnh

• Điều kiện tự nhiên thuận. Khí hậu nhiệt đới, nhiều loài ong dú bản địa, và vườn tạp còn nhiều ở nông thôn miền Nam — thứ mà ong dú cần vì bay rất ngắn.
• Chi phí khởi điểm thấp. Thùng gỗ nhỏ, không cần thiết bị, không cần đất rộng. Ai có vườn nhà đều bắt đầu được.
• Không cạnh tranh với cây trồng. Ngược lại, đàn ong giúp thụ phấn cho chính vườn đó.

Điểm yếu

• Chưa chuẩn hoá. Chưa có bộ tiêu chuẩn riêng cho mật ong không ngòi đốt, nên chất lượng trên thị trường rất khác nhau.
• Hàng trôi nổi. Giá cao thu hút hàng pha, và người mua chưa có công cụ phân biệt.
• Sản lượng phân tán. Phần lớn là trại nhỏ vài đàn, khó gom đủ số lượng ổn định cho kênh phân phối lớn hay xuất khẩu.
• Thiếu nghiên cứu trong nước. Phần lớn tài liệu về loài này đến từ nước ngoài.

So với Malaysia

Ở Malaysia, mật ong dú gọi là kelulut và đã thành một ngành với trại quy mô lớn, hệ thống phân phối và sản phẩm chế biến đi kèm. Khí hậu và loài ong gần Việt Nam, nên đó là hình dung khá sát về nơi thị trường trong nước có thể tới.

Ba thứ sẽ quyết định vài năm tới

• Truy xuất nguồn gốc. Khi người mua bắt đầu đòi mã lô, hàng gom sẽ khó sống.
• Liên kết giữa các trại nhỏ. Một trại vài đàn không đủ cung; nhiều trại cùng chuẩn thì đủ.
• Kiểm nghiệm phổ cập. Khi chi phí kiểm nghiệm xuống đủ thấp để trại nhỏ làm được đều.

Với người mua thì điều này nghĩa là gì

Trong giai đoạn chưa chuẩn hoá, cách bảo vệ mình vẫn là chọn nơi biết được nguồn: mật thu ngày nào, từ đàn nào, có mã lô không. Ba câu đó hiện đáng tin hơn mọi con dấu.

Hỏi đáp nhanh

Nghề này có bão hoà không?

Trần thật nằm ở nguồn hoa của từng vùng chứ không ở số người nuôi. Vùng nào đã kín thì thêm đàn không tăng tổng sản lượng.

Việt Nam xuất khẩu được mật ong dú chưa?

Đang ở giai đoạn đầu. Rào cản chính là sản lượng ổn định và hồ sơ, không phải chất lượng.

Người mới có nên vào nghề lúc này không?

Nếu có vườn và xem đây là nghề phụ dài hạn thì hợp lý. Nếu cần thu nhập nhanh thì không.